اسلام و مقتضيات زمان ما سه نوع انسان داريم : انسانهاى اصولى و يا مدارى ولى غير قالبى ، انسانهاى قالبى ، انسانهاى غير اصولى و غير قالبى . غالباً انسانهاى قالبى خود را با انسانهاى اصولى غيرقالبى اشتباه مىكنند و انسانهاى نوع سوم خود را با غير قالبيهاى اصولى اشتباه مىكنند . اين بحث خوبى است ، بايد شكافته شود . مثالها براى هريك ، مثلًا براى قالبيها به عادات از قبيل تقيد به لباس خاص مثال زده شود . اسلام و مشكلات عصر جديد - مدارك 1 . كتاب جهانى از خود بيگانه ، مقالهء « دين و دنيا » . 2 . ورقه هاى آيندهء دين ) * . 3 . مجلهء نگين ، شماره هاى . . . 4 . درسهاى تاريخ ، بحث دين و تاريخ ، علل انحطاط مسيحيت . 5 . بحث آيندهء دين در كتاب . . . آقاى نجفى . 6 . ورقه هاى تاريخ - نقش انبيا در تحول تاريخ ) * . يادداشت اسلام و مشكلات عصر حاضر 1 . آيهء كف و مفاد آنچه نافع است باقى مىماند . 2 . هرچيزى داراى دو نوع ارزش مىتواند باشد : ارزش نظرى يعنى حقيقى و صادقانه و راستى و مطابق با واقع ، ديگر ارزش عملى يعنى ارزش اثربخشى ، مفيد بودن ، خير بودن ( اولى حق بودن ، دوم خير بودن ) . 3 . علم كارش ارائهء حقيقت است و البته لازمه اش قدرت است و از قدرت ، هم خير برمىخيزد و هم شر . 4 . بشر اگر بخواهد از ديدگاه خودش حساب كند ، حق مساوى است با مفيد : پراگماتيسم .